Cookie là gì?

Cookie là gì? (Giải thích bằng ví dụ)

Hãy tưởng tượng bạn lần đầu vào một cửa hàng cà phê.

• Lần 1: Bạn nói với nhân viên: "Cho tôi một ly Latte, ít đường". Nhân viên ghi nhớ điều đó và pha cho bạn.

• Lần 2: Bạn quay lại. Nhân viên nhìn thấy bạn và nói ngay: "Anh bạn Latte ít đường! Hôm nay vẫn thế chứ?".

Trong ví dụ này, nhân viên chính là trình duyệt (Chrome, Firefox, Edge...) và cửa hàng cà phê chính là website. Còn "ghi nhớ" chính là Cookie.

Vậy, chính xác Cookie là:

Cookie là một mẩu thông tin rất nhỏ được website bạn truy cập tạo ra và lưu trữ trên chính máy tính/trình duyệt của bạn. Nó giúp website "ghi nhớ" bạn và các hoạt động của bạn.

Cookie dùng để làm gì?

1. Ghi nhớ đăng nhập (Quan trọng nhất):

• Bạn đăng nhập Facebook/Gmail một lần, và những lần sau truy cập bạn vẫn được giữ nguyên trạng thái đăng nhập. Đó là nhờ cookie đã lưu thông tin đăng nhập của bạn.

2. Ghi nhớ sở thích và cài đặt:

• Bạn chọn ngôn ngữ Tiếng Việt trên một website, lần sau vào nó vẫn là Tiếng Việt.

• Bạn chọn chế độ tối (Dark Mode), lần sau vào nó vẫn là chế độ tối.

3. Ghi nhớ giỏ hàng (Với các website bán hàng):

• Bạn thêm sản phẩm vào giỏ hàng, rồi tắt máy đi. Khi mở lại, các sản phẩm vẫn còn trong giỏ. Cookie đã lưu lại danh sách đó cho bạn.

4. Theo dõi để quảng cáo:

• Đây là phần mà nhiều người không thích. Cookie có thể ghi lại những website bạn đã xem, những sản phẩm bạn tìm kiếm. Các công ty quảng cáo dùng thông tin này để hiển thị những quảng cáo phù hợp (hoặc có khi là "ám ảnh") bạn trên các website khác. Ví dụ: Bạn tìm mua giày, sau đó sẽ thấy quảng cáo giày hiện lên khắp nơi.

Phân loại Cookie đơn giản

Có 2 loại chính bạn cần biết:

1. Cookie tốt (First-party Cookie):

• Là cookie được tạo ra bởi chính website bạn đang truy cập.

• Ví dụ: Cookie từ facebook.com cho chính Facebook dùng.

• Chúng giúp trải nghiệm của bạn trên website đó trơn tru, tiện lợi hơn.

2. Cookie "kém vui" hơn (Third-party Cookie):

• Là cookie được tạo ra bởi một bên thứ ba (như công ty quảng cáo) thông qua website bạn đang xem.

• Ví dụ: Trên website báo có một nút "Like" của Facebook. Nút đó có thể đặt một cookie của Facebook (bên thứ ba) để theo dõi bạn, dù bạn không click vào nó.

• Loại cookie này chính là thủ phạm của việc theo dõi xuyên website để quảng cáo.

Tóm tắt siêu dễ hiểu

• Cookie là "trợ lý trí nhớ" của trình duyệt.

• Nó giúp website nhận ra bạn khi bạn quay lại.

• Mặt tốt: Giúp bạn không phải đăng nhập lại, giữ nguyên giỏ hàng, cài đặt.

• Mặt xấu: Có thể bị dùng để theo dõi thói quen của bạn để hiển thị quảng cáo.

Bạn nên làm gì?

Bạn có thể xóa cookie trong phần Cài đặt của trình duyệt, hoặc cài đặt để chặn các cookie từ bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu chặn hoàn toàn, nhiều website sẽ hoạt động không bình thường (ví dụ: bạn phải đăng nhập lại mỗi lần truy cập).